احمد بن حسين بن على كاتب
110
تاريخ جديد يزد ( فارسى )
و غالب ظن آن است كه تا اهرستان معمور باشد و مردم باقى باشند خرابى به حال آن مسجد راه نيابد . / 119 / شيخ سعدى فرمايد كه : « نيكبخت كسى است كه خورد و كشت و بدبخت آنكه مرد و هشت . » شعر مكن نماز بر آن هيچكس كه هيچ نكرد * كه عمر بر سر تحصيل مال كرد و نخورد و چون خواجه پير حسين درگذشت گنبد ناتمام بماند . از مبلغى كه به موجب وصيت خواجه حاجى جان تبريزى مانده بود كه ذكر آن در مسجد جمعهء سر ريگ گفته شد كه مبلغ سه هزار دينار كپكى به جهت خيرات از مال خود وصيت كرده بود و مبلغ يك هزار دينار به مسجد سر ريگ صرف شد يك هزار دينار به خرج مسجد خواجه پير حسين كردند و گنبد تمام كردند . [ 140 ] خواجه زين الدين على بن خواجه صدر الدين احمد ابيوردى از خاصّ مال خود گنبد را سفيد ساخت و عمارت تمام كرد و منبر از صفه به گنبد بردند و پيش صفه بگشادند و جمعه اقامت نماز كنند و بعد از جمعه صلوة خمس به جاى آورند . ذكر مسجد مولانا معين الدين معلم يزدى مولانا معين الدين جمال يزدى معلّم بود و مردى فاضل و كامل بود و سلاطين بنى مظفر او را عزيز داشتندى و معلم شاه شجاع بود و سخن او در ميان بنى مظفر حجت بود و « تاريخ معينى مظفرى » او نوشته و به غايت كمال نوشته و فضل او از منشئات او معلوم مىگردد . و در جنب مسجد اهرستان به موضعى كه آن را « دشتوك » مىخوانند مسجدى عالى ساخته بىتكلف و گنبدى جهت مدفن خود در جنب آن پرداخته و پنجرهء كاشى بر شارع نهاده و هنوز بعضى از عمارات مسجد باقى بود كه مولاناى مشار اليه درگذشت و حرمش مولاة عظمى مسجد تمام كرد و / 120 / مولانا را در گنبدخانه دفن كردند و حرمش نيز وفات كرد و هم آنجا مدفون است و اين مسجد در سنهء تسع و ثمانين و سبعمائه تمام شد .